#SesimOL

Farabi’de Tanrı Ve İnsan

img 7593

Ortaçağ’da üzerine çok durulan Tanrı ve yaratması ile ilgili Farabi’nin görüşü, Aristoteles’in görüşünü de anımsatır. Tanrı yani vacib ül-vücud, zorunlu varlık ve İlk varlıktır. Her şeyin ilk sebebidir ve nedeni olmayandır. Bir şekle sahip değildir, maddesizdir, ezeli ve ebedidir. Ortağı ya da karşıtı da yoktur, başkasına da ihtiyacı yoktur. Hikmet, birlik ve hayatın temel sebebidir. İlk akıl o olduğu için kavrama gereksinimine de sahip değildir.

img 7590

Kalan tüm yaratılmışlar mümkün ül-vücuddur. Bunlar varlıklarını Tanrı’dan alırlar, olmaları zorunlu değildir. 

İnsan aklı kavrar, anlar ve düşünür. Kavranan formlar iki çeşittir

  • Cisimsiz kavranan formlar
  • Cisim nedeniyle kavranan formlar

Bunların kavranması için faal akıl gerekir.

img 7591

Cisimsiz kavranan formları anlamak için Farabi’nin Südur(Taşma) Kuramı’na bakmamız gerekir. Bu kurama göre ilk varlık, on südur (taşma) ile Ay-altı alemi oluşturmaktadır.Her südur burada bir akıldır. 10. taşmada Ay feleği oluşarak tüm varlıklar meydana gelmiş olur. En altta yer vardır. Yer küresinde noksandan mükemmele bir gelişme mevcuttur. En altta madde, üstünde ateş, su, toprak ve taht bulunur. Sıralama madenler, bitkiler, hayvanlar ve en son da insanları içerir. Gelişme yer kürede bu şekildedir.

Tanrı hariç kalan tüm varlıklar Tanrı sayesinde oluşmaktadır ve oluşmaları zorunluluğa bağlı değildir. Oluşması mümkün olan yaratılmışlardır.

img 7589

Tanrı’nın varlığı ile ilgili de uzun bir kanıtlama yoluna giren Farabi, dört temel ilke ile bunu kanıtlamaya çalışır:

  • Nedensellikten gelen kanıt: Nedenlerin nedeni olan nedensiz bir neden olması.
  • Düzen ve uyumdan gelen kanıt: Düzeni sağlayan fakat olan dahil olmayan bir düzenleyici olması.
  • Hareketten gelen kanıt: Evrendeki hareketi sağlayan fakat kendi hareketini bir başkasından almayan hareket ettirici olması.
  • Olanaklı varlıktan gelen kanıt: Olanaklı varlıkların zorunlu bir varlık sonucu meydana gelmiş olması.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

telefona kaydetme isimleri güvenilir takipçi satın almapp büyütmeipr5keko sözlerikabak yemeğinin yanına ne gider .