#SesimOL

Aşık Edebiyatı Nedir?

aşık edebiyatı nedir

Aşık diye adlandırılan halk şairlerinin meydana getirdikleri eserlerinin bütününe verilen ada Aşık edebiyatı denir. Edebiyatımızda en eski çağlardan bu yana halk şairleri, yüksek zümre şairleri diye birbirinden ayrı nitelikler gösterlen şairlere rastlanmaktadır.

16.yüzyılın ortalarından başlayarak, Divan edebiyatı (yüksek zümre edebiyatı) kendi estetik ve düşünüş prensipleri içinde gelişirken halk şiiri Türk dilinin kaynaklarına bağlı kalmış, olgunlaşmasını bu yoldan sağlamıştır. En büyük halk şiiri,16. ve 17. yüzyıllarda ortaya çıkmıştır. Halk şairleri, sanat ürünlerini yazı yoluyla değil ağızdan ağıza sözlü gelenek yoluyla yayan sanatçılardır. Böylece, eski çağların şiir geleneğini de sürdürmektedirler. Bilinen gerçek, her toplumda ilk sanat yaratma çağlarında, şiirin, müzikle birlikte ifade edilen bir sanat olduğu, yazılmadığı, çağrılıp söylendiği ve bu biçimde dillerde dolaştığıdır. Aşık edebiyatı halk şairleri’nin oluşturduğu bir edebiyat türü denilebilir

Halk şairleri de şiirlerini yazmazlar, çalıp, çağırıp söylerler. Eski ozanların kopuzları yerine bunların da sazları vardır

Aşık Edebiyatı Halk Şairi Görevleri

Aşık edebiyarında jalk şairleri birkaç görevi birden yerine getiren sanatçılardır.

  • 1-) Kendi eserlerinin şairi ve nakledicileridirler.
  • 2-) Bazı durumlarda, hem kendi eserlerinin, hem de başka eserlerin bestecileridirler.
  • 3-) Başka halk şairlerinin eserlerini bir yerden öbürüne ve çağdan çağa götürüp yayan sanatçılardır. o eserlerin hem müziğini, hem de sözünü ulaştırmak görevini yüklenmişlerdir.
aşık edebiyatı
Aşık Çelebi

Halk şairi kendi eserlerinden yalnızca önceden hazırlanmış olanları dinletmekle kalmaz, çoğu zaman topluluğun o andaki isteklerine yer vererek ve zamanın ilhamlarına uyarak “irtical” ettiği de olur. Bu bakımdan halk şairi, yüksek zümrelerin sanat adamlarından daha çok kolektif ve sosyal rolü olan, hem ilham bakımından, hem etki bakımından topluluğa çok daha sıkı bağlarla bağlı sanatçıdır.

Halk şairlerinin eski çağların sanat geleneklerini sürdürdüklerini, yalnızca ifade özelliklerinde ve kullandıkları biçimlerde değil, ele aldıkları konularda da görmek mümkündür. Halk şairlerini eserlerini, yazılı edebiyat gibi ayrı ayrı kişilere vermezler, topluluğa verirler. Birçok insanı bir anda ve bir yerde birden hoşnut etmek zorundadırlar.

Halk Şairi Çeşitleri

Halk şairlerinin eserleri konuları bakımından başlıca şu çeşitlere ayrılır:

  • 1-)Destanlar: Bunlar bir olay üzerine söylenmiş uzun manzumelerdir.
  • 2-)Güzellemeler: Aşk şiirlerine, övgülere, tabiat tasvirleri içinde şairin duygularını anlatan manzumelere bu ad verilir.
  • 3-)Taşlamalar: Yergi ve sosyal tenkit şiirleri.
  • 4- )Koçaklamalar: Kahramanlık şiirleri, cenk ve dövüş şiirleri.
  • 5-)Ağıtlar: Bir ölüm ya da büyük bir acı dolayısıyla söylenmiş manzumeler.
  • 6)-Muammalar: Çözülmesi zeka ustalığını gerektirecek, bilmeceye benzer ya da halk şairlerinin kendi aralarında ve dinleyici çevrelerinde oldukça derin tarih, din ve tasavvuf bilgisini gerektiren sorular ve bunların karşılıklarından ortaya çıkmış manzumeler. Bu tür manzumeleri şairler karşılaşmalarında söyleşirler.
  • 7- )Her çeşit öğüt, tenkit, yakınma, iyilik telkini, talihin kötü cilveleri karşısında kendi kendini avutma, tevekkül duygusunu anlatan manzumeler: Fikir ve töreye uygun nitelikler taşıyan öğretici ürünler. Bunların dışında bir de halk şairlerinin eski epopelerin geleneğini sürdüren ürünleri vardır.

Halk hikayeleri bunların içinde uygun yerlere yerleştirilmiş manzum-şiirli parçalar belli halk şairlerinin ürünleridir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

telefona kaydetme isimleri güvenilir takipçi satın almapp büyütmeipr5keko sözlerikabak yemeğinin yanına ne gider .